Hazırlayan: Volkan Düvencioğlu        

02.02.2020     18:04:36    




Çin'in Virüs Salgını Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Çin'in merkezi Wuhan şehrinde başlayan ve bir pnömoni salgınına neden olan, geçen yılın sonlarında ortaya çıkan yeni bir virüs, küresel  acil bir durumu haline geldi. Virüs, 2019-nCoV olarak adlandırılan koronavirüs ismini aldı. Soğuk algınlığından şiddetli akut solunum sendromuna veya 2003 salgında yaklaşık 800 kişiyi öldüren SARS'a göre ciddiyet gösteren hastalıklardan sorumlu bir virüs ailesine aittir.

1. Bu virüsü bu kadar kötü yapan nedir?


“Sinsi” olarak nitelendirildi çünkü enfekte olmuş insanların büyük bir kısmı günlük işlerini yaparken potansiyel olarak virüsü başkalarına yayarlar. Sadece iki ay içinde, teyit edilen vaka sayısı, bir yıldan fazla süren tüm salgında kaydedilen 8.096 SARS vakasını aştı. Yeni virüs vakalarının çoğu Wuhan ve çevresindeki Hubei eyaletinde görülmüştür. Genel olarak yaklaşık beşte biri ağırdı ve birçok insan öldü. Ocak ayı sonundan itibaren ölüm oranı yaklaşık % 2'dir, ancak bu sayılar bir salgının ilk aşamalarında güvenilir değildir. Virüsün çok sayıda insanda sadece hafif semptomlara neden olması veya hiç belirtisi olmaması muhtemeldir.


2. Koronavirüs nedir?


Koronavirüsler taç benzeri şekilleri ile adlandırılır. Büyük bir ailesine sahiptir. Bazıları kişiden kişiye kolayca bulaşırken, bazıları bunu yapmaz. Şiddetli pnömoni vakalarında koronavirüslerin rolünün giderek daha fazla tanınması söz konusudur. Dünya Sağlık Örgütü, yeni koronavirüslerin küresel olarak farklı alanlarda periyodik olarak ortaya çıktığını ve bilinen bazı versiyonların hayvanlarda dolaştığını ve insanlara bulaşmadığını söylüyor. Dönüşüm ve mutasyona uğrama eğilimindedirler, bu da maruz kaldıkları risk düzeyinin bir insanda dolaştıkça daha uzun süre değişebileceği anlamına gelir. Hayvanlardan insanlara bulaşabilen, bazen “zoonoz” olarak adlandırılan hastalıklar, yeni tanımlanan tüm bulaşıcı hastalıkların büyük bir yüzdesini oluşturur.


3. Bu diğer salgınlarla nasıl karşılaştırılır?


Çeşitli çalışmalar, 2019-nCov'un genetik yapısında SARS virüsüne en az% 70 benzer olduğunu, ancak şiddet ve ölüm oranı açısından “klinik olarak daha hafif göründüğünü” bulmuştur. SARS ile bildirilen vakaların yaklaşık% 9'u öldü. MERS-CoV olarak bilinen ve 2012'den beri yayılan ilgili bir virüs, bildirilen 2.499 vakanın% 34'ünde ölüme yol açtı. Buna karşılık, 1918 influenza pandemisinde, vaka ölüm oranı% 5'ten az olan, ancak dünya nüfusunun üçte birine kadar enfekte olduğu tahmin edilen 50 milyon insan öldü.


4. İnsanlar bu virüsü nasıl kapar?


Büyük olasılıkla, enfekte bir kişinin öksürüğü tarafından yayılabilen ve ellerine, yüzeylerine tuttuğu nesnelere aktarılabilen virüs içeren damlacıklar ile temasa geçerek gerçekleşir. İnce aerosol parçacıkları ve dışkı yoluyla yayılabilmesi için teorik bir risk vardır. Çinli yetkililer, virüsü hala kuluçkalayabilen ve hiçbir belirti gösteremeyen kişilerin bulaşabileceğini söylemişlerdir. Almanya'da böyle bir vaka, Çin'den gelen ve ziyareti sırasında hastalık belirtisi olmayan bir çalışanın katıldığı bir şirket eğitim etkinliğine bağlı olarak ortaya çıktı. Virüsün dört kişilik bir zincir boyunca yayıldığı ve daha önce düşünülenden daha bulaşıcı olduğunu gösteren vakalar bildirilmiştir.


5. Ne kadar bulaşıcı?


Epidemiyologlar, enfekte olmuş bir kişinin üretmesi muhtemel yeni vaka sayısını tahmin ederek bulaşıcılığı ölçmeye çalışırlar. Temel üreme numarası adı verilen bu ölçüm, bir salgının kontrolünün ne kadar zor olduğunun bir göstergesidir. WHO'ya göre 2019-nCoV'un ön üreme sayısı 1.4 ila 2.5'tir, yani her vaka 1.4 ila 2.5 kişiye bulaşabilir. (Karşılaştırma için, SARS'ın üreme sayısı Pekin'de 2.76 ve Guangzhou'da 3.01 idi.) Neil Ferguson, ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların yayılmasını ölçen çalışmasıyla ünlüdür ve Imperial College London'daki meslektaşları 2019-nCoV 2,6 olması SARS'a benzer ve gripten daha bulaşıcı olur. Bu doğruysa, salgının kontrol edilmesi, vakaların en az% 60'ının başka birine yayılmasını engellemeyi gerektirir. Pekin'deki Çin Bilimler Akademisi'nden bir başka grup da sayının 4.08 olduğunu tahmin etti.


6. Virüs ne yapar?


Enfeksiyonlar çocuklarda, ergenlerde ve genç yetişkinlerde hafif bir hastalığa ve yaşlılarda daha ciddi hastalıklara neden olduğu görünmektedir. Sıklıkla bildirilen erken belirtiler ateş, kuru öksürük ve yorgunluktur - ancak soğuk algınlığına özgü hapşırma ve burun akıntısı değildir. Çalışmalar, virüsün alt solunum yolundaki hücreleri işgal ettiğini ve oradan akciğerlere göç ederek solunum güçlüğüne ve pnömoni ile ilişkili iltihap ve tıkanıklığa neden olduğunu göstermektedir. Erken bir çalışmada, hastaneye yatırılan hastaların dörtte birinden fazlası akut solunum sıkıntısı sendromu olarak bilinen potansiyel olarak ölümcül bir komplikasyon geliştirmiştir. Ağır vakalarda septik şok, solunum yetmezliği ve diğer organların yetmezliği de kaydedilmiştir. Birçoğu kardiyovasküler hastalık veya diyabet gibi kronik hastalıkları olan 60 yaşından büyük insanlarda ölümler bildirilmiştir.


7. Nereden geldi?


Virüsün Aralık ayı başında ortaya çıktığı Wuhan, 11 milyonluk bir sanayi şehridir. Yetkililer erken teşhis için, canlı hayvanların da satıldığı bir deniz ürünleri pazarına odaklandı, ancak ilk 41 vakanın yaklaşık 13'ünün bununla bir bağlantısı olmadığı bulundu. Institut Pasteur'daki Salgın Soruşturma Görev Gücü başkanı ve DSÖ danışmanı Maria Van Kerkhove, piyasadaki hayvan testlerinin negatif olduğunu, bazı çevresel örneklerin ise olumlu olduğunu söyledi. Viral genom dizilenmiştir ve diğer raporlarla birlikte bu sonuçlar 2019-nCoV'nin SARS-CoV ile% 75 ila% 80 özdeş olduğunu ve yarasalarda bulunan birkaç koronavirüsle daha yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.


8. Yeni bir virüsün ortaya çıkışı ne kadar endişe verici?


İnsanlarda yeni bir patojen ortaya çıktığında her zaman endişe vardır, çünkü tipik olarak bağışıklığı yoktur ve genellikle spesifik tedavi veya aşı yoktur. Daha önce insanlarda görülmeyen yeni koronavirüsler özel bir endişeyi temsil ediyorlar, çünkü SARS gibi binlerce insanı güney Çin'den dünyaya süpürürken yaptıkları gibi karmaşık salgınları ateşledikleri biliniyor.


9. SARS'a ne oldu?


Guangdong eyaletinde 2002 yılının sonlarında başlayan SARS salgınının maskeli palmiye misk kedileri ve canlı hayvan pazarındaki diğer türler aracılığıyla dolaylı olarak yarasalardan insanlara yayıldığı düşünülmektedir. DSÖ, Mart 2003'te küresel bir sağlık uyarısı yayınladı ve Temmuz ayına kadar olan salgını beyan etmedi. Çin'in turizm, ulaşım ve perakende sektörleri, insanlar evde kaldıkça ağır bir şekilde etkilendi; yurt içi tüketim, emlak fiyatları ve finansal piyasalar gibi keskin bir düşüş gösterdi. Ulusal İstatistik Bürosu yetkilisine atıfta bulunulan bir Çin Günlük raporuna göre, salgın 2003 yılında Çin'deki gayri safi yurtiçi hasıla büyümesinden yaklaşık 0,8 puan düştü. 2003 yılında yapılan bir akademik çalışma, küresel ekonomik maliyetin 40 milyar dolara veya daha fazla olduğu tahmin ediliyor.


10. Ne kadar endişelenmeliyim?


ABD Dışişleri Bakanlığı insanlara Çin'e seyahat etmemelerini tavsiye etti ve ülkede bulunanların gitmeyi düşünmesi gerektiğini söyledi. Lancet tıp dergisinin editörü Richard Horton, salgının sağlık sistemlerinin kapasitesini zorlayabileceğini söyledi. Çin'de hastaneye yatırılan ilk 41 hasta üzerinde yapılan erken bir çalışmada 13 (% 32) yoğun bakıma ihtiyaç duyuldu; dördü invaziv mekanik ventilasyon gerekliydi ve ikisi de hayatta kalmak için son hendekle kalp-akciğer baypas makinesine konuldu. Altı kişi öldü. Hubei'de binlerce kişi tecrit odalarına yatırıldı ve yüzlerce kişi yoğun bakım ünitelerinde tedavi edildi ve orada yetkililerin “aşırı, şiddetli ve ani bir halk sağlığı krizi” olarak tanımladığı şeyleri yarattı.


11. Yetkililer ne yapıyor?


Dünya Sağlık Örgütü salgını küresel bir acil sağlık durumu ilan etmiş, uluslararası müdahaleleri harekete geçirmeye yardımcı olabilecek, daha fazla kaynak sağlayacak ve hükümetin dikkatine odaklanabilecek bir atama ilan etmiştir. Çin’in hükümeti Wuhan ve bölgedeki bir düzineden fazla şehre bir karantina uyguladı ve 50 milyondan fazla insanı kapsayan bir seyahat yasağı var. Yetkililer hastanelerde yardım için ordudan sağlık personeli gönderdi. Hastalar yayılmayı önlemek için izole edildi. Sağlık görevlileri, hastaların temas ettiği kişileri arıyor, tarıyor ve izliyor. Çin'den bir miktar özerklikle çalışan uluslararası finans merkezi Hong Kong, anakaradan seyahat kısıtlamalarını açıkladı. Çin dışında havaalanları gelen yolcuları semptomlar için taramaya başladı.


12. İlaçlar ve aşılar olacak mı?


Çin'deki doktorlar hastanelerde AbbVie Inc.'in HIV ilaçları ritonavir ve lopinavir kombinasyonunu kullanmaya başladılar. Klinik bir çalışma, Kaletra markası altında satılan kombinasyonun, hastaların tedavisinde interferon-alfa 2b olarak bilinen bir antiviral ilaçtan daha etkili olup olmadığını değerlendirmektedir. HIV ile savaşmak ve organ reddini önlemek için halihazırda piyasada bulunanlar da dahil olmak üzere diğer ilaçlar, bir dizi koronavirüsüne karşı laboratuvar çalışmalarında umut vaat etmektedir. Moderna Inc. ve Novavax Inc. dahil olmak üzere ilaç şirketleri, potansiyel bir aşı üzerinde çalışmaya başladıklarını söylüyor. Sağlık yetkilileri, insan testinin ilk aşamaları için üç ay gibi kısa bir sürede bir sürümün mevcut olabileceğini söylüyor. Ancak etkili bir aşı geliştirmek genellikle yıllar alır.

Kaynak

  korona virüsü, koronavirüs, korona, corana, çin, wuhan, salgın, sars


  Bu konudaki görüşlerinizi duymak isteriz...